{"id":42510,"date":"2023-06-19T10:33:08","date_gmt":"2023-06-19T13:33:08","guid":{"rendered":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/?p=42510"},"modified":"2023-06-19T10:33:09","modified_gmt":"2023-06-19T13:33:09","slug":"duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/","title":{"rendered":"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo"},"content":{"rendered":"\n<p><em><span class=\"has-inline-color has-black-color\">Por<\/span><\/em><strong><em><span class=\"has-inline-color has-black-color\"> <a href=\"https:\/\/gizmodo.uol.com.br\/author\/julia-possa\/\">J\u00falia Possa<\/a><\/span><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"100\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/NOVA-LOGO-CESCONETTO-1024x100.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30792\" srcset=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/NOVA-LOGO-CESCONETTO-1024x100.jpg 1024w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/NOVA-LOGO-CESCONETTO-300x29.jpg 300w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/NOVA-LOGO-CESCONETTO-768x75.jpg 768w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/NOVA-LOGO-CESCONETTO.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Pouco se sabe sobre a hist\u00f3ria completa da fam\u00edlia lingu\u00edstica tupi-guarani, mas um grupo de estudos da Universidade de T\u00fcbingen, na Alemanha, desenvolveu um algoritmo de <a href=\"https:\/\/gizmodo.uol.com.br\/cientistas-descobrem-que-edicao-de-rna-ajuda-polvos-a-lidar-com-o-frio\/\">biologia molecular<\/a> para mudar isso. Os pesquisadores investigam como esses vocabul\u00e1rios se originaram e, mais tarde, se espalharam entre povos distribu\u00eddos em mais de 4.000 quil\u00f4metros de dist\u00e2ncia.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Logo_MasterMind.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-40974\" width=\"263\" height=\"191\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>O tupi-guarani inclui cerca de 50 idiomas falados at\u00e9 hoje. Pelo menos nove est\u00e3o extintos. Menos de 100 pessoas falam duas l\u00ednguas: Amondawa e Juma. A etnia Amondawa \u00e9 natural de Rond\u00f4nia, no munic\u00edpio de Mirante da Serra. Em 2012, haviam 113 indiv\u00edduos do grupo. Segundo <a href=\"https:\/\/pib.socioambiental.org\/pt\/Povo:Amondawa\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">levantamento hist\u00f3rico dos Povos Ind\u00edgenas do Brasil <\/a>(<a href=\"https:\/\/pib.socioambiental.org\/pt\/Povo:Amondawa\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PIB<\/a>), eles foram contatados pela primeira vez na d\u00e9cada de 1980.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo-Panper_portal.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-40208\" width=\"262\" height=\"181\" srcset=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo-Panper_portal.jpg 400w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo-Panper_portal-300x208.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 262px) 100vw, 262px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>J\u00e1 a etnia Juma fica no Amap\u00e1. No s\u00e9culo 18, o grupo teria tido at\u00e9 15 mil ind\u00edgenas. Mas, ap\u00f3s sucessivos massacres e a expans\u00e3o das frentes extrativistas, em 2002 sobraram apenas <a href=\"https:\/\/pib.socioambiental.org\/pt\/Povo:Juma#Localiza.C3.A7.C3.A3o\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">cinco indiv\u00edduos<\/a>, sendo um pai com tr\u00eas filhas e uma neta.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-purple-color\">Como o tupi-guarani nasceu<br><\/span><\/strong>O estudo dos pesquisadores alem\u00e3es indica que a fam\u00edlia lingu\u00edstica ind\u00edgena tupi-guarani se originou no s\u00e9culo 6 a.C., na bacia dos rios Tapaj\u00f3s e Xingu, que ficam perto da atual cidade de Santar\u00e9m, no <a href=\"https:\/\/gizmodo.uol.com.br\/bot-do-twitter-rastreia-desmatamento-e-criacao-de-gado-no-para-acompanhe\/\">Par\u00e1<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"222\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo_Juliana-Graca.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-39283\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Essas l\u00ednguas originaram palavras que falamos at\u00e9 hoje, como \u201con\u00e7a\u201d, \u201cpiranha\u201d e \u201cjacar\u00e9\u201d. Por meio do algoritmo de biologia molecular, os pesquisadores se concentram em comparar os vocabul\u00e1rios e estruturas gramaticais das l\u00ednguas que se inserem no tupi-guarani. O objetivo, ao final, \u00e9 construir uma \u00e1rvore geneal\u00f3gica. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/nova-logo-Marquetti.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-40207\" width=\"280\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/nova-logo-Marquetti.jpg 643w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/nova-logo-Marquetti-300x202.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><span class=\"has-inline-color has-luminous-vivid-orange-color\">Queremos saber como \u00e9 essa \u00e1rvore, qu\u00e3o fortemente relacionadas as l\u00ednguas individuais eram umas com as outras, quantos anos cada l\u00edngua tem e quando ela se dividiu em outras l\u00ednguas\u201d, <a href=\"https:\/\/uni-tuebingen.de\/en\/university\/news-and-publications\/press-releases\/press-releases\/article\/seeking-the-origin-of-indigenous-languages-in-south-america\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">explicou<\/a> Fabr\u00edcio Ferraz Gerardi, que lidera o estudo.<\/span><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"741\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/tupi-guarani-mapa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42511\" srcset=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/tupi-guarani-mapa.jpg 768w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/tupi-guarani-mapa-300x289.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption><em><span class=\"has-inline-color has-black-color\">Modelo das rela\u00e7\u00f5es geogr\u00e1ficas e de parentesco da fam\u00edlia lingu\u00edstica tupi-guarani. Linhas azuis claras indicam parentesco; uma cor mais escura indica migra\u00e7\u00e3o\/separa\u00e7\u00e3o anterior. As \u00e1reas geogr\u00e1ficas onde h\u00e1 uma probabilidade de 80% de separa\u00e7\u00e3o de idiomas s\u00e3o coloridas em vermelho (Imagem: Universidade de T\u00fcbingen\/Reprodu\u00e7\u00e3o)<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Logo-Grupo-SEI.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-31973\" width=\"288\" height=\"151\" srcset=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Logo-Grupo-SEI.jpg 713w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Logo-Grupo-SEI-300x158.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 288px) 100vw, 288px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-purple-color\">Como \u00e9 o estudo<br><\/span><\/strong>Para analisar a rela\u00e7\u00e3o das l\u00ednguas tupi-guarani, a equipe comparou o vocabul\u00e1rio b\u00e1sico de cada uma delas. Eles perguntaram, por exemplo, se as palavras \u201cperna\u201d, \u201ccantar\u201d ou \u201cmorcego\u201d se parecem entre as l\u00ednguas ou compartilham uma raiz em comum.<br>Gerardi comparou as muta\u00e7\u00f5es fon\u00e9ticas, das palavras, com as muta\u00e7\u00f5es gen\u00e9ticas, nas esp\u00e9cies biol\u00f3gicas. Segundo ele, cada esp\u00e9cie de animal ou planta tem uma sequ\u00eancia de genes que indicam o que as torna iguais ou semelhantes.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"250\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/arte-Casarao.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33178\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><span class=\"has-inline-color has-luminous-vivid-orange-color\">A taxa aleat\u00f3ria geral de mudan\u00e7as gen\u00e9ticas [muta\u00e7\u00f5es] tamb\u00e9m pode ser usada para estimar como, h\u00e1 muito tempo, duas esp\u00e9cies relacionadas se separaram de um ancestral comum\u201d, disse.<\/span><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/casa-do-torresmo_portal.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34472\" width=\"250\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/casa-do-torresmo_portal.jpg 300w, https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/casa-do-torresmo_portal-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Na pr\u00e1tica, Gerardi quer dizer que \u00e9 prov\u00e1vel que duas etnias com uma mesma palavra ou termo semelhante podem ter tido um ancestral comum. Na l\u00edngua tupinamb\u00e1, por exemplo, \u201canta\u201d \u00e9 \u201ctapi\u0294it\u201d. O mesmo acontece na l\u00edngua Awet\u00ed \u2014 o que indica que pode haver uma liga\u00e7\u00e3o entre esses povos.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Fonte: <a href=\"https:\/\/gizmodo.uol.com.br\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\">GizModo<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por J\u00falia Possa Pouco se sabe sobre a hist\u00f3ria completa da fam\u00edlia lingu\u00edstica tupi-guarani, mas um grupo de estudos da Universidade de T\u00fcbingen, na Alemanha, desenvolveu um algoritmo de biologia molecular para mudar isso. Os pesquisadores investigam como esses vocabul\u00e1rios se originaram e, mais tarde, se espalharam entre povos distribu\u00eddos em mais de 4.000 quil\u00f4metros [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42512,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[597,19994,15891,115,19993],"class_list":["post-42510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-educacao","tag-brasil","tag-extincao-da-lingua","tag-linguas-indigenas","tag-pesquisa","tag-tupi-guarani"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo - Jornal Fatos e Not\u00edcias<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo - Jornal Fatos e Not\u00edcias\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por J\u00falia Possa Pouco se sabe sobre a hist\u00f3ria completa da fam\u00edlia lingu\u00edstica tupi-guarani, mas um grupo de estudos da Universidade de T\u00fcbingen, na Alemanha, desenvolveu um algoritmo de biologia molecular para mudar isso. Os pesquisadores investigam como esses vocabul\u00e1rios se originaram e, mais tarde, se espalharam entre povos distribu\u00eddos em mais de 4.000 quil\u00f4metros [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jornal Fatos e Not\u00edcias\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-19T13:33:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-19T13:33:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Luzimara Fernandes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Luzimara Fernandes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\"},\"author\":{\"name\":\"Luzimara Fernandes\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/person\/d63837fa13ac8666eb9e74e0985d6f81\"},\"headline\":\"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo\",\"datePublished\":\"2023-06-19T13:33:08+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-19T13:33:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\"},\"wordCount\":565,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg\",\"keywords\":[\"Brasil\",\"extin\u00e7\u00e3o da l\u00edngua\",\"l\u00ednguas ind\u00edgenas\",\"pesquisa\",\"tupi-guarani\"],\"articleSection\":[\"Educa\u00e7\u00e3o\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\",\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\",\"name\":\"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo - Jornal Fatos e Not\u00edcias\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-19T13:33:08+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-19T13:33:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg\",\"width\":800,\"height\":480},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/\",\"name\":\"Jornal Fatos e Not\u00edcias\",\"description\":\"Not\u00edcias em geral\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#organization\",\"name\":\"Jornal Fatos e Not\u00edcias\",\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/logo120.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/logo120.png\",\"width\":1227,\"height\":120,\"caption\":\"Jornal Fatos e Not\u00edcias\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/person\/d63837fa13ac8666eb9e74e0985d6f81\",\"name\":\"Luzimara Fernandes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/EU_portal.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/EU_portal.jpg\",\"caption\":\"Luzimara Fernandes\"},\"description\":\"Jornalista MTB 2358-ES\",\"sameAs\":[\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\"],\"url\":\"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/author\/luzimara\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo - Jornal Fatos e Not\u00edcias","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo - Jornal Fatos e Not\u00edcias","og_description":"Por J\u00falia Possa Pouco se sabe sobre a hist\u00f3ria completa da fam\u00edlia lingu\u00edstica tupi-guarani, mas um grupo de estudos da Universidade de T\u00fcbingen, na Alemanha, desenvolveu um algoritmo de biologia molecular para mudar isso. Os pesquisadores investigam como esses vocabul\u00e1rios se originaram e, mais tarde, se espalharam entre povos distribu\u00eddos em mais de 4.000 quil\u00f4metros [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/","og_site_name":"Jornal Fatos e Not\u00edcias","article_published_time":"2023-06-19T13:33:08+00:00","article_modified_time":"2023-06-19T13:33:09+00:00","og_image":[{"width":800,"height":480,"url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Luzimara Fernandes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Luzimara Fernandes","Est. tempo de leitura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/"},"author":{"name":"Luzimara Fernandes","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/person\/d63837fa13ac8666eb9e74e0985d6f81"},"headline":"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo","datePublished":"2023-06-19T13:33:08+00:00","dateModified":"2023-06-19T13:33:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/"},"wordCount":565,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg","keywords":["Brasil","extin\u00e7\u00e3o da l\u00edngua","l\u00ednguas ind\u00edgenas","pesquisa","tupi-guarani"],"articleSection":["Educa\u00e7\u00e3o"],"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/","url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/","name":"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo - Jornal Fatos e Not\u00edcias","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg","datePublished":"2023-06-19T13:33:08+00:00","dateModified":"2023-06-19T13:33:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#primaryimage","url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg","contentUrl":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg","width":800,"height":480},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/2023\/06\/19\/duas-linguas-do-tupi-guarani-sao-faladas-por-apenas-100-pessoas-mostra-estudo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Duas l\u00ednguas do tupi-guarani s\u00e3o faladas por apenas 100 pessoas, mostra estudo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#website","url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/","name":"Jornal Fatos e Not\u00edcias","description":"Not\u00edcias em geral","publisher":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#organization","name":"Jornal Fatos e Not\u00edcias","url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/logo120.png","contentUrl":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/logo120.png","width":1227,"height":120,"caption":"Jornal Fatos e Not\u00edcias"},"image":{"@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/person\/d63837fa13ac8666eb9e74e0985d6f81","name":"Luzimara Fernandes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/EU_portal.jpg","contentUrl":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/EU_portal.jpg","caption":"Luzimara Fernandes"},"description":"Jornalista MTB 2358-ES","sameAs":["https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br"],"url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/author\/luzimara\/"}]}},"cc_featured_image_caption":{"caption_text":"(Foto: Instituto Socioambiental\/Reprodu\u00e7\u00e3o) ","source_text":"","source_url":""},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/lingua-amondawa-tupi-guarani.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42510\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jornalfatosenoticias.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}